Praca za granicą, ogłoszenia o pracę w Polsce i za granicą

Praca w nadgodziny – Jak obliczyć nadgodziny?

11-08-2021

Średnia wysokość proponowanego wynagrodzenia w Polsce (ale i nie tylko) zwykle nie jest wystarczająca w odniesieniu do cen za produkty czy nieruchomości. W tym przypadku dobrym rozwiązaniem jest praca w nadgodziny. Jak obliczyć nadgodziny dla pracowników z Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej?

Minimalne wynagrodzenie w Polsce w 2021 roku wynosi 2800 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa – 18,30 zł brutto. Dla porównania, w tabeli poniżej zamieściliśmy minimalne wynagrodzenie w pozostałych krajach UE:

KrajMinimalne wynagrodzenie brutto w 2021
Niemcy1614 EUR
Holandia1685 EUR
Belgia1626 EUR
Irlandia1724 EUR
Francja1555 EUR

Więcej na temat płacy minimalnej w Europie w naszym poprzednim artykule.

Zazwyczaj pracodawcy oferują niższą stawkę (nawet minimalną). W zamian za to pracownik będzie miał możliwość dorobić poprzez pracę w nadgodziny. Za nadgodziny wypłaca się 50% albo i 100% wynagrodzenia. Więcej o tym w dalszej części artykułu. 

Praca w nadgodziny – podstawowe informacje

W świetle polskiego prawa obowiązuje 40-godzinny tydzień pracy. Najczęściej mówimy o 5 dniach pracy po 8 godzin (liczba godzin zależy od branży oraz specyfiki wykonywanej pracy). Niemniej jednak, czas pracy w ciągu tygodnia razem z nadgodzinami nie może przekraczać 48 godzin

Liczba godzin pracy w pozostałych krajach Europy:

KrajTygodniowy czas pracy
Niemcy48 godzin
Holandiaod 36 do 40 godzin
Francja35 godzin
Belgia38 godzin
Szwecja40 godzin
Dania37 godzin

Ważne! Nadgodziny nie mogą zostać wpisane we wcześniej ustalonym harmonogramie pracownika. Praca w nadgodziny jest wyjątkową sytuacją, której nie da się przewidzieć. 

Natomiast w praktyce, liczbę nadgodzin ustala się indywidualnie z pracodawcą albo:

  • przez legislację
  • w związku z wykonywanym zawodem (np. branża medyczna)
  • na podstawie zawartej umowy o pracę (tylko w tym przypadku możemy pracować ponadnormowo) 

150 – tyle wynosi maksymalna liczba nadgodzin w Polsce w ciągu jednego roku. 

Za pracę w nadgodziny pracownikowi przysługuje zarówno podstawowe wynagrodzenie, jak i świadczenie pieniężne lub dodatkowe godziny czasu wolnego

Pracodawca ma prawo decydować o formie refundacji za przepracowane nadgodziny. Na wniosek pracownika może jedynie udzielić dodatkowy czas wolny, ale świadczenia pieniężnego już nie.

W przypadku żądania dod. czasu wolnego ze strony pracownika, liczba godzin wolnych jest równowarta liczbie przepracowanych nadgodzin. Jeśli decyzja leży po stronie pracodawcy, wymiar czasu wolnego jest o połowę wyższy od liczby przepracowanych nadgodzin. 

Czy można wyjechać do pracy za granicę bez szczepienia? – Najnowsze informacje

Czy pracodawca może zmusić do nadgodzin?

Odpowiedź brzmi: tak, ale tylko w przypadku, gdy zachodzi taka konieczność, czyli m.in.:

  • akcja ratunkowa w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego czy ochrony mienia
  • konieczność likwidacji awarii
  • szczególne potrzeby pracodawcy

Jak już wspomniano wyżej, praca w nadgodziny nie może być rozplanowana w harmonogramie. Nie można też zapominać o tym, że pracownikowi przysługuje odpoczynek w wymiarze 11 godzin na dobę oraz 35 godzin w tygodniu

Kto nie może pracować w nadgodziny?

Istnieje bezwzględny zakaz pracy w nadgodziny jeżeli mówimy o:

  • kobietach w ciąży
  • pracownikach młodocianych
  • osobach niepełnosprawnych (z wyjątkiem tych, którzy posiadają stosowne zaświadczenie od lekarza o możliwości pracy ponadnormowo) 

Jak obliczyć nadgodziny w pracy?

Niezbędnym w obliczaniu ekwiwalentu za nadgodziny będzie Kodeks pracy, gdzie zaznaczono, iż osobie pracującej ponadnormowo przysługuje 100% wynagrodzenia. Mówimy tutaj o pracy w:

  • nocne zmiany
  • niedzielę i święta niebędące dla pracownika dniami pracy 
  • dniu wolnym pracownika, który został wcześniej zaplanowany w harmonogramie

Natomiast 50% wynagrodzenia dostaje osoba, która pracuje ponadnormowo w każdym innym dniu, niż zaznaczonym powyżej (np. w dniu pracy ale poza określonymi godzinami).

Oprócz tego, pracownik dostaje dodatek pieniężny (albo czas wolny) za przepracowane nadgodziny. 

Co składa się na wynagrodzenie za nadgodziny?

Przede wszystkim mówimy tutaj o podstawowym wynagrodzeniu brutto pracownika, które jest określone w umowie o pracę. Jeżeli pracownik dostaje stałe dodatki/premie, również dolicza się je do wynagrodzenia za nadgodziny

Urlop wypoczynkowy – Od kiedy, ile dni urlopu Ci przysługuje?

Czyli jak obliczyć nadgodziny w pracy? 

Odpowiadamy krótkim przykładem:

Pracownik dostaje 4000 zł brutto/miesięcznie. Dodatkowo przysługuje mu premia stała w wysokości 750 zł brutto. W danym miesiącu był zmuszony stawić się w pracy w niedzielę na 8 godzin (a niedziela jest dniem wolnym dla tego pracownika).

  1. Sumujemy wszystkie dochody pracownika: 4000 zł + 750 zł = 4750 zł brutto
  2. Dzielimy na liczbę godzin do przepracowania obowiązujących w danym miesiącu (sierpień 2021 – 176 h): 4750 zł/176 h = 26,9 zł brutto (stawka godzinowa)
  3. Mnożymy stawkę godzinową przez liczbę nadgodzin: 26,9 zł * 8h = 215,2 zł bruttowynagrodzenie za nadgodziny 

Oprócz tego, osoba ta może dostać wyżej wspomniany dodatek, który jest obliczany identycznie, ale bierze się pod uwagę wyłącznie podstawowe wynagrodzenie (czyli bez premii):

  1. Wynagrodzenie podstawowe (4000 zł brutto) dzielimy przez liczbę obowiązujących godzin w danym miesiącu (sierpień 2021 – 176 h): 4000 zł/176 h = 22,7 zł brutto (stawka godzinowa)
  2. Otrzymaną stawkę mnożymy przez liczbę nadgodzin: 22,7 zł * 8h = 181,6 zł brutto dodatek za nadgodziny

Finalnie pracownik dostaje  215,2 zł (wynagrodzenie) + 181,6 zł (dodatek) = 396,8 zł brutto za 8 nadgodzin w danym miesiącu. 
Ważne! W przypadku nadgodzin, za które wypłaca się 50% wynagrodzenia, obliczenia należy robić w ten sam sposób, z tym że uzyskaną sumę dzieli się jeszcze na pół.

Unijny certyfikat Covid – Paszport Covidowy

Praca w nadgodziny w Polsce i Europie

W niektórych krajach, takich jak Niemcy czy Holandia, praca w nadgodziny również cieszy się dużym powodzeniem, zwłaszcza jeżeli mówimy o pracownikach tymczasowych/sezonowych. 

W krajach skandynawskich sytuacja wygląda odwrotnie. W Szwecji, Danii czy Norwegii odchodzi się od tzw. zjawiska zapracowanego społeczeństwa. Pracodawcy nie nakłaniają pracowników do pracy w godzinach nadliczbowych, wręcz przeciwnie – zachęcają do spędzania jak najwięcej czasu w rodzinnym gronie. 

Poniżej można zobaczyć, jak wygląda sytuacja z wypłatą za nadgodziny w wybranych krajach UE. 

KrajNadgodziny
Niemcy 100% wynagrodzenia niezależnie od dnia pracy
Holandiaod 125 do 135% (zależy od układu zbiorowego pracy)
Francja+25% wynagrodzenia za pierwsze 8h nadgodzin w tygodniu
+50% za następne
Belgia150% podstawowego wynagrodzenia
Polska100% wynagrodzenia (praca w nocne zmiany, święta, dni wolne)
50% (praca ponadnormowo w pozostałe dni)

Podsumowując, praca w nadgodziny jest opłacalna, ale warto być przygotowanym na nieuczciwość ze strony pracodawcy. W związku z tym, polecamy samodzielnie przeliczać liczbę przepracowanych godzin/dni wolnych oraz stawkę za nadgodziny i nie bać się wymagać od pracodawcy rekompensaty za wszystkie dodatkowe dni/godziny, kiedy trzeba było stawić się w zakładzie pracy.

Powiązane wpisy